Friday, January 14, 2011
Monday, March 22, 2010
My Comment on the Blogpost The Colour of Politics at The Diplomat
Comment on The Colour of Politics posted at The Diplomat Mar 22, '10 3:19 AM
for everyone
It is correct to state the crucial need to exhibit the superiority of platforms of governance over propaganda colours in electoral campaigning, in order to differentiate alternative candidates from traditional politicians or political parties.
But, is it not very westernized for Filipinos to coin the superiority of red or green colours over other colours? Is it not also traditional and stereotyping to equate those not wearing red as not leftist progressives nor those not wearing green as not environmentalists? Would we be judging the Philippine electoral politics as anemic in character on the basis of lighter or darker colours or of mere preference of colours? Would we not rather scrutinize the program of governance and advocacy issues espoused in the campaign propaganda of particular candidates or politicians having whatever colour preference?
While we crucially need to oppose and expose those candidates without progressive program of governance, we should not on the other hand oppose those candidates having the preference for lighter colours or those who do not prefer red or green but who are having progressive and environmentalist agenda and program of governance;
colour preference should not hence be equated as reflecting either anemic or radical politics;
My colour preference not for red and green should not characterize me as not progressive nor anti-environmentalist. I should not be judged for liking the colour yellow or orange or lighter ones, but on what preference do I espouse for or against the progressive and environmental agenda in the arena of electoral propaganda and campaigns.
It is correct to criticize the political campaign or election strategy having colours alone and no agenda platforms. It is however problematique to criticize a political campaign or election strategy having colours other than red or green yet espousing the program agenda of the progressives and environmentalists.
Colour campaigning can also be perceived as just an election strategy; and it is not enough evidence to conclude that colour campaigning is the reflection of the “anemic” character of Philippine politics, since it is not the use of colours that will differentiate political parties but rather the distinguishment of their political platforms.
In the Philippines, there are candidates who are leftist and environmentalist who just happen not to like the colours red and green; and there are reds and greens who happen to be their own antithesis to their own leftist and environmentalist thesis.
The more progressive synthesis is not based on the collective preference for whatever colours; but rather on the electoral analysis that it is mere power politics not change politics.
The Philippine left movement is again dividing itself to different movements for the upcoming May 10, 2010 elections; on the preference not merely of the political party’s campaign colours of either orange, yellow or green; but on the program of governance each of them preferred to allied with, yet not to themselves as leftists but to those parties who are opposed to reds in between elections.
http://the-diplomat.com/philippines-election-2010/insiders-diary/the-colour-of-politics/
for everyone
It is correct to state the crucial need to exhibit the superiority of platforms of governance over propaganda colours in electoral campaigning, in order to differentiate alternative candidates from traditional politicians or political parties.
But, is it not very westernized for Filipinos to coin the superiority of red or green colours over other colours? Is it not also traditional and stereotyping to equate those not wearing red as not leftist progressives nor those not wearing green as not environmentalists? Would we be judging the Philippine electoral politics as anemic in character on the basis of lighter or darker colours or of mere preference of colours? Would we not rather scrutinize the program of governance and advocacy issues espoused in the campaign propaganda of particular candidates or politicians having whatever colour preference?
While we crucially need to oppose and expose those candidates without progressive program of governance, we should not on the other hand oppose those candidates having the preference for lighter colours or those who do not prefer red or green but who are having progressive and environmentalist agenda and program of governance;
colour preference should not hence be equated as reflecting either anemic or radical politics;
My colour preference not for red and green should not characterize me as not progressive nor anti-environmentalist. I should not be judged for liking the colour yellow or orange or lighter ones, but on what preference do I espouse for or against the progressive and environmental agenda in the arena of electoral propaganda and campaigns.
It is correct to criticize the political campaign or election strategy having colours alone and no agenda platforms. It is however problematique to criticize a political campaign or election strategy having colours other than red or green yet espousing the program agenda of the progressives and environmentalists.
Colour campaigning can also be perceived as just an election strategy; and it is not enough evidence to conclude that colour campaigning is the reflection of the “anemic” character of Philippine politics, since it is not the use of colours that will differentiate political parties but rather the distinguishment of their political platforms.
In the Philippines, there are candidates who are leftist and environmentalist who just happen not to like the colours red and green; and there are reds and greens who happen to be their own antithesis to their own leftist and environmentalist thesis.
The more progressive synthesis is not based on the collective preference for whatever colours; but rather on the electoral analysis that it is mere power politics not change politics.
The Philippine left movement is again dividing itself to different movements for the upcoming May 10, 2010 elections; on the preference not merely of the political party’s campaign colours of either orange, yellow or green; but on the program of governance each of them preferred to allied with, yet not to themselves as leftists but to those parties who are opposed to reds in between elections.
http://the-diplomat.com/philippines-election-2010/insiders-diary/the-colour-of-politics/
Monday, March 8, 2010
A Professor's Journey (by Francisco Nemenzo, University of the Philippines)
A professor’s journey*
FRANCISCO NEMENZO
Professor Emeritus
University of the Philippines
In a short essay published by Inquirer the other Sunday, Gen. Danilo Lim traced his “journey” from a West Point educated officer to a rebel soldier and a political prisoner. Today I shall match his story with the story of my own journey from amrabid anti-militarist to an avid supporter of Gen. Lim.
My narrative starts from the Manila Hotel where, soon after EDSA 1, the Marcos loyalists gathered to clamor for the enthronement of Arturo Tolentino. Having learned from a very reliable source that some of the RAM boys took part in planning that comic affair, I went around frantically warning of an insidious plot from the politicized soldiery or what I termed the “politicians in uniform.”
Such paranoia was fueled by the liberal doctrine that by the nature of their profession, soldiers are essentially reactionary and authoritarian; they should therefore be kept on leash, banished from politics and placed under firm civilian control. It began to wane when I joined a research project for the UN University on “the politicization of the military and the militarization of politics.” In connection with that project I studied several military coups in other parts of the world. Thus I came across instances when the military played a definitely positive role of overthrowing right-wing dictatorships and setting in motion the process of system change.
To illustrate, let me cite the “carnation revolution” in Portugal. Portuguese fascism was the oldest in Europe, antedating Mussolini, Hitler and Franco. Antonio de Oliviera Salazar founded the first fascist state in 1926. He was ruthless but was more subdued than Hitler and Mussolini. The Salazar regime survived World War II because with the outbreak of the Cold War the United States – the self-appointed champion of the “free world” – coddled it as an ally against communism.
After 42 years in power, the Portuguese tyrant died in 1968; but before going into a coma he was able to arrange a smooth transition to handpicked successors. So well entrenched did the successor regime appear so that the political scientists specializing in the study of Portugal last for a long time. Yet in April 1974 it collapsed all of sudden, like the proverbial colossus with feet of clay.
This event known as the “carnation revolution” caught the Portugal watchers by surprise because, trapped in the conventional paradigm of political science, they were only monitoring the puny resistance of the liberal and social democratic parties. They paid no attention to undercurrents in the armed forces, believing that the military would always be a bastion of fascist rule. As it turned out, it was a military group that crushed the backbone of fascism in Portugal.
The experts were oblivious of the fact that the junior officers, fresh from the African campaigns, had been radicalized by their own experience in the battlefield. They realized that they were duped to fight an unjust war by a government that was also oppressing the Portuguese people themselves. Back in Lisbon, they formed a secret society called Movimento das Forças Armadas (MFA) and in April 1974 they launched a coup against the dictatorship.
The MFA junta (known as the Junta for National Salvation) adopted a socialist program and released from colonial rule not only the Portuguese colonies in Africa, but even East Timor, a somnolent territory where there was no pre-existing independence movement. Unfortunately, the progressive military regime lasted only for two years. Unlike Col. Hugo Chavez in Venezuela, the MFA did not build a mass base for its radical reforms. Moreover, they didn’t know how to govern: they mismanaged the economy and international diplomacy. Their ineptitude created an opening for the deposed elite to instigate and finance a counter-coup in collaboration with the CIA.
With such cases in mind, my monograph on the politics of the military already reflected my growing ambivalence. Coincidentally, I presented the monograph to a UN University seminar in Katmandu on the eve of the 1989 coup in Manila. When this erupted, I could not make up my mind. I had lost enthusiasm for Cory Aquino but neither could I be enthusiastic about the coup. I faulted Cory for restoring the old system of elite rule, an oligarchy masquerading as democratic. But the alternative was not alluring. There was a strong suspicion that the coup aimed to install Ponce Enrile and Salvador Laurel; in other words, another reshuffle of personnel at the top that would leave the system of elite rule intact.
Danny Lim, then a captain of the Scout Rangers, took part in that coup as leader of the Young Officers Union. I did not have the slightest idea of what vision inspired. It was only when he got out of detention that I met him through Haydee Yorac. Our long conversations convinced me that the YOU resembled the MFA of Portugal, that it represented a trend whose political outlook was not too different from mine.
Let me summarize the insights drawn from my studies on the military in the process of social change.
There never was an instance in the history of any country when a repressive regime was brought down through purely civilian action or “people power.” Regime change through extra-constitutional means invariably involves a military component. Three possible scenarios can be considered in the Philippine context: (1) the military as a whole turns against the regime, as happened in EDSA 2; (2) part of the military breaks with the chain of command and joins the insurgent citizenry, as in EDSA 1; and (3) the mass movement builds its own army and, through protracted war, beats the government armed forces, as Joma has been dreaming over the last four decades.
At the Katmandu seminar, an Indian scholar reproached me for ignoring the case of India where, he said, national liberation was achieved through non-violence in a purely civilian struggle. In fact, I studied that as well. But my study of the Indian case led me to believe that Gandhi’s satyagraha could not have succeeded were it not for a threat of a violent upheaval. The British conceded to the Mahatma’s demands whenever he went on hunger strike because the alternative to Gandhi was Subhas Chandra Bose, a stern advocate of violent revolution. Were it not for the prospect of Subhas Chandra Bose seizing the leadership of the independence movement, the British might have allowed what Winston Churchill described as a “half-naked fakir” to fast himself to death. Later events confirmed this hypothesis. Once the murder of Gandhi removed his restraining moral authority, the Hindus and Indian Moslems immediately embarked on the worst carnage in history.
It is wrong to view the Philippine military as one solid bloc. All assurances from the office of Col. Brawner that everything is under control cannot conceal the widespread restlessness among the Filipino soldiers today. True, most generals belong to the conventional mold. They peddle the myth of political neutrality. In truth, the Philippine military has always been politically involved . . . on the side of the power elite, against the peasant movements and the militant trade unions. The predecessors of the AFP were the Filipino mercenaries recruited by the Americans to suppress their compatriots.
For circumstances too complex to analyze here, a new trend has emerged in the uniformed services. There is a growing network of thinking soldiers who do not blindly obey orders from above. Unlike Tennyson’s foolish light brigade who meekly marched to the jaws of death, believing that their’s is not to reason why but simply to do or die, the thinking Filipino soldiers ask whether the orders are legitimate and moral, and they always stand for what is true, just and right.**
I will leave it for Gen. Danny Lim to explain how this came about. Just allow me to express a view which he might not like to hear: that his election to the Senate will not in itself make a difference to the future of our country for as long as the system of elite rule prevails. He will be a solitary voice in an elite-dominated and trapo-infested legislature. I have no illusion that he will succeed in passing laws to institutionalize fundamental reforms. But even if such a miracle does happen, the laws he sponsors will be diluted by the President through his/her power to set the implementing rules and his/her control over the release of funds. Ultimately these laws will be perverted by a bureaucracy that is susceptible to elite and American pressures.
Nonetheless, I will vote for Gen. Lim because he represents a force that, in tandem with the militant mass movement, opens up the prospect for a just and progressive society our people deserve. A vote for him is a slap on the faces of the trapos and the crooked generals who keep him in prison. Sa paningin ko, ang kahalagahan ng election ay symbolic lamang at hindi katulad sa sinasabi ng ABS-CBN na ito ang simula ng pagbabago.
FRANCISCO NEMENZO
Professor Emeritus
University of the Philippines
In a short essay published by Inquirer the other Sunday, Gen. Danilo Lim traced his “journey” from a West Point educated officer to a rebel soldier and a political prisoner. Today I shall match his story with the story of my own journey from amrabid anti-militarist to an avid supporter of Gen. Lim.
My narrative starts from the Manila Hotel where, soon after EDSA 1, the Marcos loyalists gathered to clamor for the enthronement of Arturo Tolentino. Having learned from a very reliable source that some of the RAM boys took part in planning that comic affair, I went around frantically warning of an insidious plot from the politicized soldiery or what I termed the “politicians in uniform.”
Such paranoia was fueled by the liberal doctrine that by the nature of their profession, soldiers are essentially reactionary and authoritarian; they should therefore be kept on leash, banished from politics and placed under firm civilian control. It began to wane when I joined a research project for the UN University on “the politicization of the military and the militarization of politics.” In connection with that project I studied several military coups in other parts of the world. Thus I came across instances when the military played a definitely positive role of overthrowing right-wing dictatorships and setting in motion the process of system change.
To illustrate, let me cite the “carnation revolution” in Portugal. Portuguese fascism was the oldest in Europe, antedating Mussolini, Hitler and Franco. Antonio de Oliviera Salazar founded the first fascist state in 1926. He was ruthless but was more subdued than Hitler and Mussolini. The Salazar regime survived World War II because with the outbreak of the Cold War the United States – the self-appointed champion of the “free world” – coddled it as an ally against communism.
After 42 years in power, the Portuguese tyrant died in 1968; but before going into a coma he was able to arrange a smooth transition to handpicked successors. So well entrenched did the successor regime appear so that the political scientists specializing in the study of Portugal last for a long time. Yet in April 1974 it collapsed all of sudden, like the proverbial colossus with feet of clay.
This event known as the “carnation revolution” caught the Portugal watchers by surprise because, trapped in the conventional paradigm of political science, they were only monitoring the puny resistance of the liberal and social democratic parties. They paid no attention to undercurrents in the armed forces, believing that the military would always be a bastion of fascist rule. As it turned out, it was a military group that crushed the backbone of fascism in Portugal.
The experts were oblivious of the fact that the junior officers, fresh from the African campaigns, had been radicalized by their own experience in the battlefield. They realized that they were duped to fight an unjust war by a government that was also oppressing the Portuguese people themselves. Back in Lisbon, they formed a secret society called Movimento das Forças Armadas (MFA) and in April 1974 they launched a coup against the dictatorship.
The MFA junta (known as the Junta for National Salvation) adopted a socialist program and released from colonial rule not only the Portuguese colonies in Africa, but even East Timor, a somnolent territory where there was no pre-existing independence movement. Unfortunately, the progressive military regime lasted only for two years. Unlike Col. Hugo Chavez in Venezuela, the MFA did not build a mass base for its radical reforms. Moreover, they didn’t know how to govern: they mismanaged the economy and international diplomacy. Their ineptitude created an opening for the deposed elite to instigate and finance a counter-coup in collaboration with the CIA.
With such cases in mind, my monograph on the politics of the military already reflected my growing ambivalence. Coincidentally, I presented the monograph to a UN University seminar in Katmandu on the eve of the 1989 coup in Manila. When this erupted, I could not make up my mind. I had lost enthusiasm for Cory Aquino but neither could I be enthusiastic about the coup. I faulted Cory for restoring the old system of elite rule, an oligarchy masquerading as democratic. But the alternative was not alluring. There was a strong suspicion that the coup aimed to install Ponce Enrile and Salvador Laurel; in other words, another reshuffle of personnel at the top that would leave the system of elite rule intact.
Danny Lim, then a captain of the Scout Rangers, took part in that coup as leader of the Young Officers Union. I did not have the slightest idea of what vision inspired. It was only when he got out of detention that I met him through Haydee Yorac. Our long conversations convinced me that the YOU resembled the MFA of Portugal, that it represented a trend whose political outlook was not too different from mine.
Let me summarize the insights drawn from my studies on the military in the process of social change.
There never was an instance in the history of any country when a repressive regime was brought down through purely civilian action or “people power.” Regime change through extra-constitutional means invariably involves a military component. Three possible scenarios can be considered in the Philippine context: (1) the military as a whole turns against the regime, as happened in EDSA 2; (2) part of the military breaks with the chain of command and joins the insurgent citizenry, as in EDSA 1; and (3) the mass movement builds its own army and, through protracted war, beats the government armed forces, as Joma has been dreaming over the last four decades.
At the Katmandu seminar, an Indian scholar reproached me for ignoring the case of India where, he said, national liberation was achieved through non-violence in a purely civilian struggle. In fact, I studied that as well. But my study of the Indian case led me to believe that Gandhi’s satyagraha could not have succeeded were it not for a threat of a violent upheaval. The British conceded to the Mahatma’s demands whenever he went on hunger strike because the alternative to Gandhi was Subhas Chandra Bose, a stern advocate of violent revolution. Were it not for the prospect of Subhas Chandra Bose seizing the leadership of the independence movement, the British might have allowed what Winston Churchill described as a “half-naked fakir” to fast himself to death. Later events confirmed this hypothesis. Once the murder of Gandhi removed his restraining moral authority, the Hindus and Indian Moslems immediately embarked on the worst carnage in history.
It is wrong to view the Philippine military as one solid bloc. All assurances from the office of Col. Brawner that everything is under control cannot conceal the widespread restlessness among the Filipino soldiers today. True, most generals belong to the conventional mold. They peddle the myth of political neutrality. In truth, the Philippine military has always been politically involved . . . on the side of the power elite, against the peasant movements and the militant trade unions. The predecessors of the AFP were the Filipino mercenaries recruited by the Americans to suppress their compatriots.
For circumstances too complex to analyze here, a new trend has emerged in the uniformed services. There is a growing network of thinking soldiers who do not blindly obey orders from above. Unlike Tennyson’s foolish light brigade who meekly marched to the jaws of death, believing that their’s is not to reason why but simply to do or die, the thinking Filipino soldiers ask whether the orders are legitimate and moral, and they always stand for what is true, just and right.**
I will leave it for Gen. Danny Lim to explain how this came about. Just allow me to express a view which he might not like to hear: that his election to the Senate will not in itself make a difference to the future of our country for as long as the system of elite rule prevails. He will be a solitary voice in an elite-dominated and trapo-infested legislature. I have no illusion that he will succeed in passing laws to institutionalize fundamental reforms. But even if such a miracle does happen, the laws he sponsors will be diluted by the President through his/her power to set the implementing rules and his/her control over the release of funds. Ultimately these laws will be perverted by a bureaucracy that is susceptible to elite and American pressures.
Nonetheless, I will vote for Gen. Lim because he represents a force that, in tandem with the militant mass movement, opens up the prospect for a just and progressive society our people deserve. A vote for him is a slap on the faces of the trapos and the crooked generals who keep him in prison. Sa paningin ko, ang kahalagahan ng election ay symbolic lamang at hindi katulad sa sinasabi ng ABS-CBN na ito ang simula ng pagbabago.
Friday, March 5, 2010
Friday, February 12, 2010
Wednesday, February 10, 2010
Saturday, February 6, 2010
Friday, February 5, 2010
Thursday, February 4, 2010
Monday, January 25, 2010
Thursday, August 6, 2009
Ang Hamon ni Cory sa Kilusang Kaliwa
Ang hamon ni Cory Aquino sa kilusang kaliwa
(ang black hole sa kilusang kaliwa)
Pagninilay ng isang kristiyanong maka-kaliwa
Arsenio Miranda Garcia
(OIKOS)
Nang bumuhos ang mga tao sa ayala nang ilipat ang mga labi ni dating pangulong aquino mula la salle greenhills patungong manila cathedral, ganito ang aking naramdaman- saya, dahil sa dami ng taong nakikiramay at nagkakaisa; marubdob na damdaming makabayan-at pag-asa na muling nabuhay sa akin dahil sa dagsa ng taong mula sa puso at sariling kusa ang pagtugon ng pakikiisa; at inggit sa kakayanan ni cory, buhay man o patay, na manawagan, pakilusin ang mga mamamayan- mayaman man o mahirap, at pagkaisahin sa isang landas. Bumalik sa akin ang mga parehong pakiramdam noong 1986. at pagkalipas ng 23 tao, ganito pa rin ang aking naramdaman bilang isang kristiyanong kaliwa. Bilang isang maka-kaliwa na laging umaasam ng maraming taong kikilos nang bigkis tungo sa pagpapalaya, at ang hirap, gastos, pagpaplano, walang katapusang pulong upang magpakilos- na hindi umaabot sa ganyang proporsyon- nasabi ko sa aking sariling, “may ginagawang tama ang taong (cory) ito kung bakit siya nakakapagbigay ng inspirasyon sa ganito karaming pilipino na hindi natin nagagawa o naibibigay o hindi nakikita sa atin (kilusang kaliwa) ng mga mamamayan“.
Sa ganitong diwa o adhika nais kong ibahagi ang sulating ito.
Subalit may dagdag na konteksto ito. Nais ko ring suriin ang aking paghanga, pagpupugay at pasasalamat sa kanya, sa konteksto ng kanyang mga “kasalanan sa bayan“ -ang pagbabayad ng utang panlabas ng bansa, kahit hindi sinisingil (at maaaring burahin ng mga bangko at mga bansa kung hiningi niya nong 1986), ang pagpaslang kay Lean Alejandro, Olalia, Alay-ay at mga magsasaka sa Mendiola; ang pananatiling ariin ang hacienda lusita sa kabila ng CARP, at marami ang iba). Dagdag na rin ito at tugon sa mayamang talakayan tungkol sa kanya sa ating hanay mula sa sinulat ni Emman Hizon.
I Si Tita Cory –ng Mahal ko.
A. Si Cory-ang mabuting pulitiko
Pagkatapos ng dayaan sa snap elections, nagyaya ng rally si Cory. Sabi ko, sige. Ihahanda ko. Sa Plaza Miranda. Bakit dun-tanong niya.” Sa Luneta!”. Sabi ko, “kakalog tayo. Baka kaunti lang pumunta. Bayaan mo. Kung walang pumunta, ibig sabihin, hindi sila naniniwala sa atin. At pwede na tayong tumigil. At ang sumunod ay bahagi na ng kasaysayan: ang tagumpay ng bayan na nangyari sa Luneta na kung saan halos 2 milyon ang dumating”-Jose Peping Cojuangco
Kapag umaalis siya papuntang ibang bansa noong president pa siya, isa lang sa amin ang isinasama niya, at sa bulsa niya kinukuha ang pambayad sa aming pamasahe, hindi sa kaban ng bayan.Pinky Aquino-Abelleda
Kapag tinatanong ng tao kung bakit hindi niya ako pinapapasok sa pulitika, ang sagot niya ay, “kapag simple na ang kanyang lifestyle. Sa ngayon, sa kanyang lifestyle, hindi siya pwedeng mabuhay sa sahod ng isang government employee”Kris Aquino-Yap
Pinagbawalan niya kaming magsimula ng anumang negosyo habang siya ay presidente. Lahat kaming kaanak at kamag-anak niya.-Peping Cojuangco
Kapag kumukuha ako ng litrato at nagustuhan niya at kanyang itatago sa sarili niyang koleksyon, binabayaran niya ito at hindi gastos ng malacanang.-photographer ni Cory Aquino
Nang anyayahan niya akong maglingkod sa departamento ng sakahan, sinabihan niya akong sundin ang batas, masipag na gawin ang trabaho, at huwag magnakaw.-Philip Juico
Matapang siya. Buo ang loob. Malinaw sa kanya na ipagtatanggol niya ang demokrasya, laban sa lahat ng coup, kahit pa man mabuwis ang kanyang buhay. -- PSC head
She never saw business as a milking cow. Whenever she would ask me for help, believe it or not, I never felt burdened but distinctly honored.-Ramon del Rosario
Marami sa aking mga kakilalang eksperto sa batas (ang nagsasabi) na hindi ka bawal tumakbo sa 1992. Ngayon lang nasisimulan ang pagtatayong muli ng ating demokrasya. Mabuway pa. Kailangan ka pa. Bakit hindi ka tumakbo ulit? Ang sagot niya “-isa lang. Illipat natin ito sa susunod nang mapayapa.”-Peping Cojuangco
At mapayapa, walang arte, na ipinasa niya ang trono sa sumunod. At ito ang malaking pagakakaiba niya sa lahat. Si Cory, katulad ng marami nating namuno at humawak ng kapangyarihan, ay mula sa elitistang pamilya, at angkan, at kamag-anakan.
Subalit naiiba siya sa lahat.
Hindi siya narahuyo sa kapangyarihan. Alam niyang pansamantala lamang ito, at hindi monopolyo ng sinuman. At alam niya rin at isinabuhay kung para saan ito. Hindi ito para sa sarili kundi para sa bayan at sa mamamayan. At sa pagtangan sa kapanyarihan-kakaiba siya. Sa gitna ng mga magagaling, hindi basta-basta, at mga beteranong pulitiko, namuno siya, hindi lamang sa talino, sa pagalingan ng argumento at katwiran, at lalong hindi sa paggapi sa kaharap upang lumutang siya at manaig kundi sa kakaibang lengguwahe ng feministang pagtanaw at pagtangan sa kapangyarihan-nagpapalakas sa iba hindi sa sarili, mahinahon ngunit matatag, nakikinig ngunit matibay sa paniniwala at kombiksyon. Marami pang kwentong ganito. Tiyak ako na pwedeng maging isang libro na makapal.
Cory Aquino, Kakaibang pulitiko. Mabuting pulitiko.
Kasi, hindi siya pulitiko. O pulitiko siya, sa ibang depinisyon ng salita. Kasi, binago niya ang ibig sabihin ng pulitiko. Isa siyang bayani na sa salita ni Patricia Evangelista ay “This is what a hero is- a man or a woman, who is confronted by the choise to do right, and who chooses it, not because of convenience, or power, or vengeance but because it is right.” At hindi nya ito ginawa minsan, pagkatapos mapaslang si Ninoy, kundi araw-araw, sa loob at labas ng Malacanang-at kahit sa paligid niya, ay nagkalat ang mga taong bawat hakbang ay gumagawa ng mali para sa sarap, sa kapangyarihan, sa paghihiganti, o sa ambisyon. Araw-araw na pagkabayani-ito ang laman ng buhay-pulitika ni Cory. Ito ang nagpa-iba sa kanya sa ibang pulitiko. Bukod dyan, Sa kanya, naghalo, masarap na natimpla-ang politikal at personal dahil ...
B. Si Cory-ang mabuting tao:
Kapag may nakikita tayong mabuting tao- hindi tayo nag-aatubili. Alam natin-basta nararamdaman natin-mabuting tao siya. May masasamang tao-at maraming nagkalat diyan. Basta. Nalalaman natin na masamang tao siya. Ganun si Cory. Mabuting tao.basta-alam nating mabuting tao siya.
She was a damn good person! Good people, unite- you have nothing to loose but your vane!-de quiros
Minsang nagpunta kami sa painting lesson niya at siya ang toka na magpamiryenda, sinama niya ang cook. Pag-uwi, nauna kami. Wala pang pagkain sa bahay. Maya-maya ay lumabas siyang may dalang sopas na niluto niya at pinakain sa amin. Ganoon siya. Hindi niya kami nakakalimutan. Lagi niyang tinatanong kung nakakain na kami. Tinuring niya kaming pamilya. Iniangat niya ang aking confidence. --Spo4 Mallari, close-in security ni Cory
Maysakit na siya at hindi makatayong mag-isa, kapag sinasamahan ko sa banyo-laging nagpapasalamat.-- Pinky Abelleda,
pangatlong anak ni Cory I didn’t notice that my anger was slowly receding- and my desire for vengeance was banishing the more I was close to this woman in yellow; now, I just want to make sure that I live every moment of my life to the fullest-without anger and vindictiveness; I did not notice I was being transformed the more I got closer to this woman in yellow;-Teodoro Locsin Jr.
Hindi kakaunti ang ganitong mga kuwento. Sa palagay ko, pwede itong gawing panibagong libro- Cory Aquino, isang mabuting tao.
Ngunit maliwanag pa sa sikat ng araw- ang kanyang asal, at ugali sa harap ng sinuman, malaki mang tao o maliit-ay isang huwaran ng pakikipagkapwa-tao. Tiyak ako na paminsan-minsan, nanigaw naman siguro siya, umismid, at nagsalita ng masakit sa iba, kahit nakatalikod. Hindi naman tayo nag-uusap tungkol sa isang santo, ika nga ni Patricia Evangelista sa kanyang column sa Inquirer noong Agosto 2.
K. Si Cory ang mabuting mananampalataya:
Sa simula pa lang ng biyahe, nagdadasal na siya. Kaya naging madasalin din ako.-drayber
Biro man, totoo rin talaga. Sa teamwork nila ni Cardinal Sin, si Cardinal Sin ang political officer at si Cory ang spiritual officer.
Kapag nakaismid ako at angal nang angal sa buhay, sasabihin niya…Maur, magdasal ka na lang. ---Maur Lichauco
She was not ashamed to proclaim her faith in God in the public arena; without being imposing; and she draws us to pray; her life of prayer taught us and draws us to prayer; without her pressuring or forcing us;-Bishop Chito Tagle, Bishop of Imus
Mom, now I believed, without an iota of doubt, that you have run your course, you have finished the race, and you have kept he faith. --Sen.Noynoy Aquino
Magkasabay na nagbukas ang langit at lupa-upang ipagdiwang ang buhay ni tita cory --Mrs. Tuazon
Tama si Patricia Evangelista- hindi santo si Cory. Ngunit baka mali rin siya dahil kalaunan, maari siyang ideklarang santo ng iglesia katolika dahil sa kanilang batayan, ang mga santo ay mga taong nanatiling tapat sa kanilang pananampalataya sa bawat sandali ng kanilang buhay-sa gitna ng uri ng buhay na kanilang kinasadlakan; oo nga pala, hindi ibig sabihin ng mga santo sa simbahan ay yung mga taong hindi nagkakamali-sa katotohanan, ang kabaligtaran ang totoo; ang mga santo ay mga taong lubos ang pag-amin sa kanilang kasalanan-kaya sila naging mga santo; sila ang mga taong sobra-sobrang batid ang kanilang kasalanan, kaya natutulak na lubos na umasa at magtiwala lamang sa awa at habag ng dios; kasi sa kanilang pagkamakasalanan, alam nilang mula sa biyaya lang ng dyos sila makakagawa ng anumang kabutihan para sa kapwa-kaya sila nagiging santo-at tiyak ako na si Cory, ay isa sa mga taong may malalim na pag-amin sa kanyang mga kasalanan at kakulangan; kaya hindi ako magtataka kung ipaglaban ng iglesya katolika ng pilipinas na gawin siyang santo ng buong simbahan sa kalaunan; Tama si Mrs. Tuazon nang sabihin niyang sa pagkamatay ni cory at pagpunta sa kabilang-buhay, sabay na nagbukas ang langit at lupa; sa lupa, masaya nating ipinagdiwang ang kanyang buhay- at ang langit, kung mayroon man at kung tama ang simbahang may langit nga-ay tiyak akong masaya, buong lugod, bukas ang bisig na tinanggap nila si cory, at buong pagmamalaking niyakap at pinatuloy ng Diyos ang isang tunay na anak ng Diyos sa kanyang tahanan. At si Cory, masayang umuwi sa kanyang tunay at permanenteng tahanan. Sa totoo lang, sa aking paniniwala na may kabilang buhay dahil tayong tao ay immortal , at ang buhay natin ay di natatapos sa daigdig na ito lamang, ngayon lang ako nakaramdam ng katiyakang, ang taong ito ay sa langit pupunta, at nakakatiyak din ako nang walang pag-aalinlangan, na nagbubunyi ang langit sa pagdating niya. Ako, baka 50-50 ang tsansa.
II Ang hamon ni Cory sa ating kilusan:
Mga malilit na binhi ni Cory na kailangan pa nating itanim, alagaaan, diligin at payabungin sa bawat isa sa atin, sa ating mga samahan at sa atin mga alyansa.
Siya na mayaman. Ngunit napakatipid at masinop na ginastos ang pera ng bayan. Gaano tayo masinop na gumastos sa mga pondong natatanggap natin mula sa loob at labas ng bansa? Gaano natin nagagamit sa personal na silbi ang mga gamit o bagay na dapat a pang-opisina lamang?
Siya na mayaman. Ngunit pinasimple ang buhay sa kung ano ang kailangan lamang. Gaano tayo namumuhay sa kapayakan sa kabila ng ating maliit na sahod, o sa medyo umaangat na lifestyle?
Siya na naging pangulo; ngunit nanatiling mahinahon at hindi tinuring na katulong at tagasilbi lamang ang mga malilit na taong itinalagang magbantay, magmaneho, magluto at maglinis ng kanyang bahay;
Tayo, paano tayo maki-ugnay sa ating mga kasambahay? Paano rin tayo nakikiugnay sa mga malilit na tao sa kilusan at sa ating mga maliliit na opisina? Ang mga drayber, ang mga utility, ang mga taga-zerox sa ating mga ngo’s- lalo ba natin silang pinapahanga habang nalalapit sila sa ating mga buhay at nakikita tayo kahit wala ang kamera, at wala tayo sa mga rally at presscon? At lalo bang lumalalim ang kanilang komitment at pagyakap sa ating mga isinusulong habang nalalapit sila sa ating buhay at nakikita nila ang ating tunay na pamumuhay at pag-uugali?
Siya, na itinuring na walang muwang sa pulitika ay umasa, nagtiwala at naniwala sa kapangyarihan ng mamamayan, sa kabutihan ng karamihan, at nanindigang tayong mga pilipino ay “worth living and dying for?”
Tayo, hanggang saan talaga tayo naniniwala sa lakas, talino, kapangyarihan at muwang ng nakararami? At nakikita ba sa atin ng mga kasapi at inorganisa natin ang tunay at malalim na sampalatayang ito sa kanila? Siya, na isinilang sa kapangyarihan ngunit hindi narahuyo dito, at tinanganan ito nang may malinaw na hangganan, hindi ginamit para sa sariling interes, at laging ginamit na instrumento upang isulong ang kabutihan ng bansa.
Tayo, paano talaga natin tinitignan ang kapanyarihan? At sa kasalukuyan, paano tayo nanghahawakan nito sa ating mga opisina, samahan, at alyansa? Ang mga party-list na kadiwa natin sa kongreso, may ipinapakitang bang kaibahan sa pagtangan sa kapangyarihan kumpara sa regular na pulitiko doon?
ang mga “kasalanan ni Cory sa sambayanan”
Siyempre, sa salamin ng pananampalataya, ang aking malaking tanong ay: bakit sa kabila ng kanyang pagiging madasalin at malapit sa Diyos ay hindi niya narinig ang bulong ng Diyos, na ang lupa ay hindi sa sinuman kundi para sa lahat; at ang hacienda luisita ay dapat nang ipamahagi sa mga tunay na nagbubungkal nito?
Bakit hindi niya narinig ang bulong ng Diyos ng katarungan na ang walang habas na pangungutang ni Marcos na hindi nagsilbi sa kagalingan ng bayan ay hindi dapat bayaran upang may sapat na pondo para sa mga pangangailangan ng bayan, na nung panahong yaon, ay kulang na kulang? O, hindi muna bayaran upang unahin ang kapakanan ng bayan, at hindi ng mga bangkong nagpakasangkapan kay Marcos upang tumubo kahit pa lalong mabaon sa utang ang sambayanan?
Bakit hindi niya narinig ang bulong ng Diyos ng Katwiran at kalayaan, na ang mga base militar ng E.U. ay dapat nang isara sa ating bansa.
Ang sagot ko mula sa isang malungkot at masakit na paglilimi na may pagbubunyi:
“Walang himala!”.
Walang taong may diretsong linya ng komunikasyon sa Diyos. Ang Diyos ay nakakausap natin mula sa ating pagkatao; mula sa ating konsiyensiya. Kailangang gamitin ng Diyos ang mga mayroon tayong tao-upang maipahatid niya ang kanyang kalooban-ang ating budhi, ang ating loob, ang ating mga kaibigan, ang mga tao at institusyong ating pinakakatiwalaan, kasama ng lahat ng mga kakulangan at kasalanan nito: sa maikling salita- mula sa ating karanasan, bilang isang indibidwal at komunidad.
Tulad nang lahat ng taong nais makipag-usap sa Diyos, ang budhi ni Cory, bukod sa mga turo at aral ng mga paaaralan (St. Scho at Assumption dito at sa ibang bansa) at simbahang humubog sa kanya, ay isang budhing hinubog ng kanyang pamilya, ng kanyang angkan, at ng kanyang kapaligiran- mayaman, elitista, naliligiran ng kayamanan at luho--marahil, mula sa kanyang karanasan ng kaunting pagdarahop at halos pagka-inutil (helplessness) nang ikulong si Ninoy ni Marcos-natutunan niyang iwaksi ang personal na luho--ngunit hindi niya maalpasan ang paniniwala ng kanyang elitistang pinanggalingan na kanila ang hacienda luisita at karapatan nilang ankinin ito habang buhay. Kung may pagkukulang man, mas hihingin ko sa mga taong relihiyoso na malapit sa kanya-sa kanilang kakulangang ulit-ulitin na sa turo ng simbahan ang lupa ay pag-aari ng Diyos para sa lahat at hindi lamang para sa kanilang pamilya.
Oo, dapat nating ipagpatuloy na hingin ito lalo na kay Noynoy-na kahit huli man, ang hacienda luisita ay dapat ipamahagi sa mga magsasaka, at baklasin ang korporasyong nagpapatakbo dito ngayon na siyang kasangkapan upang takasan ang tunay na diwa ng batas sa repormang agraryo. Kailangang ipagpatuloy ang pakikibaka para sa katarungan ng mga magsasakanag napaslang sa hacienda, at tuluyan itong ariin at pagsaluhan ng mga taong tunay na hmahawak at nabubunkal ng lpa. Totoo, ang hacienda luisita ay sagisag ng isang kabalintunaan: na sa kabila ng katotohanang sa panahon ng pamamahala ni Cory naipasa ang batas, ang kanilang hacienda ay hindi naipailalim dito.
Kayat patuloy tayong manawagan sa pamamahagi nito sa mga magsasaka, upang ang mga dugong dumanak sa pakikibaka rito ay umagos sa katarungang panlipunan. At mas malaking responsibilidad dito ay ang mga relihoyoso, pari man o madre na pinakikingan ng pamilya sa usapin ng spiritwalidad.
Ikalawa, ang pinakamasasayang taon ng buhay-pamilya niya ay nangyari sa amerika. Paano sasagi sa kanyang isip na dapat baklasin ang mga base-militar ng amerika sa ating bansa gayung ito ay nagsilbing kanlungan ng kanilang pamilya sa panahon ng paninil ng diktador?
Pangatlo, marahil, masyado tayong humingi (na hindi naman dapat) o umasa (na hindi naman dapat asahan) sa isang taong, ni kailanman ay hindi nagsabing kanyang gagawin. Kahit na kailan, hindi siya nangakong isusulong ang repormang agraryo. Kahit na kailan, hindi niya sinabing laban siya sa utang panlabas na dapat bayaran. Kahit na kailan hindi niya sinabing laban siya sa mga base militar ng amerika sa ating bansa. Marahil, mas tamang sisihin, o singilin ang ilang mga taong naging bahagi ng kanyang gabinete at opisyal sa gobyerno na noong panahon ng pakikibaka kay Marcos ay inihihiyaw ang mga programang ito, gunit nang mapuwesto ay nabawasan ang paninindigan na ipaglaban ito sa mga pulong ng gabinete at sa ibang mga paraan.
Marami siyang kakulangan. Sana, bagaman mga sariling kilos ng mga elemento ng military ang pagpaslang kay Lean Alejandro at Lando Olalia, at ang mismong mendiola massacre, bilang pinuno, may mga dapat kinulong, pinanagot sa batas, at pinarusahan. Dapat, sa kanyang pamumuno, nailipat sa magsasaka ang hacienda nila-magsimula sa sariling bakuran!
Dapat, hiningi niya, kahit man lang, hindi muna magbayad ng utang, nong 1986 upang may dagdag na pondo sa pangangailangan ng bayan, kaysa hindi matawag na walang palabra de honor.
Ngunit sa dulo, hindi ito kasama sa kanyang tinangap na misyon. Mga programa ito ng mga progresibo at kaliwang puwersa. Hindi progresibo at kaliwa si Cory. Ang kanyang tinanggap na responsibilidad ay ang pagbuhay ng mga institusyon upang panumbalikin ang demokrasya sa bansa mula sa diktadura. Isang anyo ng demokrasya na kasya ang hacienda luisita at base militar ng Estados Unidos (gary granada). Isang anyo ng demokrasya na mayaman sa mga porma nito (eleksyon, check and balance sa gobyerno), rule of law, due process, etc. Isang anyo ng demokrasya na nakasandig sa malayang pamamahayag, malayang pagtitipon at pag-oorganisa, na sumampalataya o hindi, at iba pa. Isang uri ng demokrasya na malinaw na mas maalwan sa diktadurya ni Marcos, saang angulo (mo) man tignan. Isang (pulitikang) kaayusang malinaw na isang hakbang pag-unlad mula sa kalunus-lunos na lipunang pinamahalaan ni Marcos. Kaya sa kabila ng kakulangan ng demokrasyang ito- sinumang pilipino nang panahong yaon ay magbubunyi at sasamang ipundar. Hindi sapat para sa atin-ngunit mahalaga at hakbang pag-unlad, kaysa naman sa diktadurang walang kalayaan sa pamamahayag, sa pagkilos at pagtutol, walang tsek and balance sa gobyerno, etc. At tinupad niya ito, kahit mabingit sya sa kamatayan. At sa kabila ng napaka-nakakaliyong temtasyon ng kapangyarihan, hindi siya nag-alinlangan, o nag-ibang landas o narahuyo sa sarap ng kapangyarihan. Buong puso, buong buhay niyang sinikap na gampanan ang kanyang tinanggap na responsibilidad, na inari niyang bokasyon. At nang matupad niya, walang lingon-likod na bumitaw sa kapangyarihan-sapagkat ang pagpapalit sa trono ng kapanyarihan ay isa sa mga batayang salalayan ng demokrasyang kanyang niloloob. Ang bokasyon pa lang na ito ay hiningan na siya ng di matatawarang sakripisyo. At malinaw na hindi siya kukulangin kung titimbangin.
Ngunit ang buong panahong ito ng paglalamay sa kamatayan ni cory ay hindi lamang panahon ng pagluluksa o taus-pusong pasasalamat, tulad ng nangyari nitong nagdaang linggo. Ito ay panahon ng pagpupunla ng mga sibol na iniwan ni Cory na pati tayo sa kaliwa ay nararapat lamang payabungin; mga punlang kailangang-kailangan ng kilusang kaliwa, upang sa kalaunan ay maibigay sa atin ng sambayanan ang pagtitiwala at pag-asa (na kanilang iginawad sa babaeng nakadilaw) na kaya rin nating painugin at pamunuan ang bayan hindi lamang upang ipagtangol ang demokrasya, kundi gawing katotohanan ito sa mas maraming mahihirap at mamamayan tungo sa tunay na kasarinlan, kaunlaran, katarungan at kapayapaan.
Ayon sa umuusbong na pagtanaw sa daigdig mula sa salamin ng quantum science, ang black holes ay hindi maliliit na butas na walang laman sa isang malawak na uniberso ng materyal na daigdig-kundi, sa kabaligtaran, ay ang siyang malawak na kinalalagyan ng mga maliliit na solidong bagay tulad ng mga planeta, buwan at mga bituin.
Tayo, sa kilusang kaliwa ay may maliliit na solidong bagay- ang buwan ng mga programa ng repormang sakahan, ang planeta ng demokratikong pamamahala, ang mga bituin ng kasarinlan at kaunlarang pambayan, sosyalistang kabuhayan, at iba pa;
sa totoo lang, mas daig natin si cory- nagsisimula tayo sa mga programa at adhikaing malapit sa adhikain at inaasam ng sambayanan. Subalit bakit wala tayong kapasidad na manawagan at magbigay-inspirasyon, katulad ng nagawa ni Cory?;
Tulad ng nagdaang agham, akala nila, ito na ang katotohanan-ang mga solidong bagay na nakikita at nasusukat; ngunit tinuturo ng quantum science na ang mga iyon ay napakaliit lamang na bahagi ng buong katotohanan. At lulutang lamang ito at makikita dahil may di nasusukat na black hole. Ganundin sa ating buhay-pulitika at pagkamamamayan. Ang mga programang ito na nakaugat sa adhikain at saloobin ng mga mamamayan ay lulutang lamang at magsisilbing inspirasyon kung isinusulong ito at pinakakaisahan ng mga mabubuting tao at mga namumunong nangunguna sa paghahandog, sa pagsasakripisyo at sa pag-aalay ng buhay, nang walang hinihinging kapalit (hindi pasalamat, hindi pagtanaw ng utang na loob, lalong hindi yaman o salapi, hindi kaginhawahan, at lalong hindi kapangyarihan), kundi ang paniniwalang kailangan itong gawin dahil ito ang tama at matuwid, araw-araw. Ipinakita ni Cory Aquino ito sa kanyang buhay, bilang pangulo at bilang ordinaryong mamamayan. Hindi minsan, at sa ilaw ng kamera lamang. Ngunit araw-araw. Dahil dito, kaya niyang manawagan sa laksa-laksang Pilipino-at kaya ganun na lamang ang pagmamahal ng bayan sa kanya.
Ito ang hamon sa atin, lalo na sa mga lider ng kilusang kaliwa.
Mabuhay si Cory!
Mabuhay ang Kilusan!
Mabuhay ang sambayanan!
Mabuhay si Hesus na pinatay, ipinako sa Krus, at Muling Nabuhay!
Siya nawa. Siya nawa. Siya nawa. At Siya nawa!
Arcy Garcia, Kasapi, OIKOS
(Ako ay hindi tumuntong sa kahabaan ng EDSA mula Aurora hanggang Ortigas nong Pebrero 22-26 sa paniniwalang hindi dapat ipagtangol ang mga born again democrats na nandun, at sa pangambang ang mga naunang nagpagod laban sa diktadura ay tatabunan ng mga aakyat sa kapangyarihang hindi interes ng mamamayang naghihirap an isusulong. Hindi rin ako tumapak sa kahabaan ng EDSA noong EDSA 2 sa paniniwalang magnanakaw at mandarambong din ang nakaumang na papalit. Sa ngayon, ako rin ay kasapi ng Kayang-kaya movement na naniniwalang sa kabila ng sandamukal na kakulangan at limitasyon, si Gov. Grace Padaca ay siyang tamang taong dapat mamuno sa ating bansa. Nawa, pagkatapos ng gloria, susunod na talaga ang grasya.)
(ang black hole sa kilusang kaliwa)
Pagninilay ng isang kristiyanong maka-kaliwa
Arsenio Miranda Garcia
(OIKOS)
Nang bumuhos ang mga tao sa ayala nang ilipat ang mga labi ni dating pangulong aquino mula la salle greenhills patungong manila cathedral, ganito ang aking naramdaman- saya, dahil sa dami ng taong nakikiramay at nagkakaisa; marubdob na damdaming makabayan-at pag-asa na muling nabuhay sa akin dahil sa dagsa ng taong mula sa puso at sariling kusa ang pagtugon ng pakikiisa; at inggit sa kakayanan ni cory, buhay man o patay, na manawagan, pakilusin ang mga mamamayan- mayaman man o mahirap, at pagkaisahin sa isang landas. Bumalik sa akin ang mga parehong pakiramdam noong 1986. at pagkalipas ng 23 tao, ganito pa rin ang aking naramdaman bilang isang kristiyanong kaliwa. Bilang isang maka-kaliwa na laging umaasam ng maraming taong kikilos nang bigkis tungo sa pagpapalaya, at ang hirap, gastos, pagpaplano, walang katapusang pulong upang magpakilos- na hindi umaabot sa ganyang proporsyon- nasabi ko sa aking sariling, “may ginagawang tama ang taong (cory) ito kung bakit siya nakakapagbigay ng inspirasyon sa ganito karaming pilipino na hindi natin nagagawa o naibibigay o hindi nakikita sa atin (kilusang kaliwa) ng mga mamamayan“.
Sa ganitong diwa o adhika nais kong ibahagi ang sulating ito.
Subalit may dagdag na konteksto ito. Nais ko ring suriin ang aking paghanga, pagpupugay at pasasalamat sa kanya, sa konteksto ng kanyang mga “kasalanan sa bayan“ -ang pagbabayad ng utang panlabas ng bansa, kahit hindi sinisingil (at maaaring burahin ng mga bangko at mga bansa kung hiningi niya nong 1986), ang pagpaslang kay Lean Alejandro, Olalia, Alay-ay at mga magsasaka sa Mendiola; ang pananatiling ariin ang hacienda lusita sa kabila ng CARP, at marami ang iba). Dagdag na rin ito at tugon sa mayamang talakayan tungkol sa kanya sa ating hanay mula sa sinulat ni Emman Hizon.
I Si Tita Cory –ng Mahal ko.
A. Si Cory-ang mabuting pulitiko
Pagkatapos ng dayaan sa snap elections, nagyaya ng rally si Cory. Sabi ko, sige. Ihahanda ko. Sa Plaza Miranda. Bakit dun-tanong niya.” Sa Luneta!”. Sabi ko, “kakalog tayo. Baka kaunti lang pumunta. Bayaan mo. Kung walang pumunta, ibig sabihin, hindi sila naniniwala sa atin. At pwede na tayong tumigil. At ang sumunod ay bahagi na ng kasaysayan: ang tagumpay ng bayan na nangyari sa Luneta na kung saan halos 2 milyon ang dumating”-Jose Peping Cojuangco
Kapag umaalis siya papuntang ibang bansa noong president pa siya, isa lang sa amin ang isinasama niya, at sa bulsa niya kinukuha ang pambayad sa aming pamasahe, hindi sa kaban ng bayan.Pinky Aquino-Abelleda
Kapag tinatanong ng tao kung bakit hindi niya ako pinapapasok sa pulitika, ang sagot niya ay, “kapag simple na ang kanyang lifestyle. Sa ngayon, sa kanyang lifestyle, hindi siya pwedeng mabuhay sa sahod ng isang government employee”Kris Aquino-Yap
Pinagbawalan niya kaming magsimula ng anumang negosyo habang siya ay presidente. Lahat kaming kaanak at kamag-anak niya.-Peping Cojuangco
Kapag kumukuha ako ng litrato at nagustuhan niya at kanyang itatago sa sarili niyang koleksyon, binabayaran niya ito at hindi gastos ng malacanang.-photographer ni Cory Aquino
Nang anyayahan niya akong maglingkod sa departamento ng sakahan, sinabihan niya akong sundin ang batas, masipag na gawin ang trabaho, at huwag magnakaw.-Philip Juico
Matapang siya. Buo ang loob. Malinaw sa kanya na ipagtatanggol niya ang demokrasya, laban sa lahat ng coup, kahit pa man mabuwis ang kanyang buhay. -- PSC head
She never saw business as a milking cow. Whenever she would ask me for help, believe it or not, I never felt burdened but distinctly honored.-Ramon del Rosario
Marami sa aking mga kakilalang eksperto sa batas (ang nagsasabi) na hindi ka bawal tumakbo sa 1992. Ngayon lang nasisimulan ang pagtatayong muli ng ating demokrasya. Mabuway pa. Kailangan ka pa. Bakit hindi ka tumakbo ulit? Ang sagot niya “-isa lang. Illipat natin ito sa susunod nang mapayapa.”-Peping Cojuangco
At mapayapa, walang arte, na ipinasa niya ang trono sa sumunod. At ito ang malaking pagakakaiba niya sa lahat. Si Cory, katulad ng marami nating namuno at humawak ng kapangyarihan, ay mula sa elitistang pamilya, at angkan, at kamag-anakan.
Subalit naiiba siya sa lahat.
Hindi siya narahuyo sa kapangyarihan. Alam niyang pansamantala lamang ito, at hindi monopolyo ng sinuman. At alam niya rin at isinabuhay kung para saan ito. Hindi ito para sa sarili kundi para sa bayan at sa mamamayan. At sa pagtangan sa kapanyarihan-kakaiba siya. Sa gitna ng mga magagaling, hindi basta-basta, at mga beteranong pulitiko, namuno siya, hindi lamang sa talino, sa pagalingan ng argumento at katwiran, at lalong hindi sa paggapi sa kaharap upang lumutang siya at manaig kundi sa kakaibang lengguwahe ng feministang pagtanaw at pagtangan sa kapangyarihan-nagpapalakas sa iba hindi sa sarili, mahinahon ngunit matatag, nakikinig ngunit matibay sa paniniwala at kombiksyon. Marami pang kwentong ganito. Tiyak ako na pwedeng maging isang libro na makapal.
Cory Aquino, Kakaibang pulitiko. Mabuting pulitiko.
Kasi, hindi siya pulitiko. O pulitiko siya, sa ibang depinisyon ng salita. Kasi, binago niya ang ibig sabihin ng pulitiko. Isa siyang bayani na sa salita ni Patricia Evangelista ay “This is what a hero is- a man or a woman, who is confronted by the choise to do right, and who chooses it, not because of convenience, or power, or vengeance but because it is right.” At hindi nya ito ginawa minsan, pagkatapos mapaslang si Ninoy, kundi araw-araw, sa loob at labas ng Malacanang-at kahit sa paligid niya, ay nagkalat ang mga taong bawat hakbang ay gumagawa ng mali para sa sarap, sa kapangyarihan, sa paghihiganti, o sa ambisyon. Araw-araw na pagkabayani-ito ang laman ng buhay-pulitika ni Cory. Ito ang nagpa-iba sa kanya sa ibang pulitiko. Bukod dyan, Sa kanya, naghalo, masarap na natimpla-ang politikal at personal dahil ...
B. Si Cory-ang mabuting tao:
Kapag may nakikita tayong mabuting tao- hindi tayo nag-aatubili. Alam natin-basta nararamdaman natin-mabuting tao siya. May masasamang tao-at maraming nagkalat diyan. Basta. Nalalaman natin na masamang tao siya. Ganun si Cory. Mabuting tao.basta-alam nating mabuting tao siya.
She was a damn good person! Good people, unite- you have nothing to loose but your vane!-de quiros
Minsang nagpunta kami sa painting lesson niya at siya ang toka na magpamiryenda, sinama niya ang cook. Pag-uwi, nauna kami. Wala pang pagkain sa bahay. Maya-maya ay lumabas siyang may dalang sopas na niluto niya at pinakain sa amin. Ganoon siya. Hindi niya kami nakakalimutan. Lagi niyang tinatanong kung nakakain na kami. Tinuring niya kaming pamilya. Iniangat niya ang aking confidence. --Spo4 Mallari, close-in security ni Cory
Maysakit na siya at hindi makatayong mag-isa, kapag sinasamahan ko sa banyo-laging nagpapasalamat.-- Pinky Abelleda,
pangatlong anak ni Cory I didn’t notice that my anger was slowly receding- and my desire for vengeance was banishing the more I was close to this woman in yellow; now, I just want to make sure that I live every moment of my life to the fullest-without anger and vindictiveness; I did not notice I was being transformed the more I got closer to this woman in yellow;-Teodoro Locsin Jr.
Hindi kakaunti ang ganitong mga kuwento. Sa palagay ko, pwede itong gawing panibagong libro- Cory Aquino, isang mabuting tao.
Ngunit maliwanag pa sa sikat ng araw- ang kanyang asal, at ugali sa harap ng sinuman, malaki mang tao o maliit-ay isang huwaran ng pakikipagkapwa-tao. Tiyak ako na paminsan-minsan, nanigaw naman siguro siya, umismid, at nagsalita ng masakit sa iba, kahit nakatalikod. Hindi naman tayo nag-uusap tungkol sa isang santo, ika nga ni Patricia Evangelista sa kanyang column sa Inquirer noong Agosto 2.
K. Si Cory ang mabuting mananampalataya:
Sa simula pa lang ng biyahe, nagdadasal na siya. Kaya naging madasalin din ako.-drayber
Biro man, totoo rin talaga. Sa teamwork nila ni Cardinal Sin, si Cardinal Sin ang political officer at si Cory ang spiritual officer.
Kapag nakaismid ako at angal nang angal sa buhay, sasabihin niya…Maur, magdasal ka na lang. ---Maur Lichauco
She was not ashamed to proclaim her faith in God in the public arena; without being imposing; and she draws us to pray; her life of prayer taught us and draws us to prayer; without her pressuring or forcing us;-Bishop Chito Tagle, Bishop of Imus
Mom, now I believed, without an iota of doubt, that you have run your course, you have finished the race, and you have kept he faith. --Sen.Noynoy Aquino
Magkasabay na nagbukas ang langit at lupa-upang ipagdiwang ang buhay ni tita cory --Mrs. Tuazon
Tama si Patricia Evangelista- hindi santo si Cory. Ngunit baka mali rin siya dahil kalaunan, maari siyang ideklarang santo ng iglesia katolika dahil sa kanilang batayan, ang mga santo ay mga taong nanatiling tapat sa kanilang pananampalataya sa bawat sandali ng kanilang buhay-sa gitna ng uri ng buhay na kanilang kinasadlakan; oo nga pala, hindi ibig sabihin ng mga santo sa simbahan ay yung mga taong hindi nagkakamali-sa katotohanan, ang kabaligtaran ang totoo; ang mga santo ay mga taong lubos ang pag-amin sa kanilang kasalanan-kaya sila naging mga santo; sila ang mga taong sobra-sobrang batid ang kanilang kasalanan, kaya natutulak na lubos na umasa at magtiwala lamang sa awa at habag ng dios; kasi sa kanilang pagkamakasalanan, alam nilang mula sa biyaya lang ng dyos sila makakagawa ng anumang kabutihan para sa kapwa-kaya sila nagiging santo-at tiyak ako na si Cory, ay isa sa mga taong may malalim na pag-amin sa kanyang mga kasalanan at kakulangan; kaya hindi ako magtataka kung ipaglaban ng iglesya katolika ng pilipinas na gawin siyang santo ng buong simbahan sa kalaunan; Tama si Mrs. Tuazon nang sabihin niyang sa pagkamatay ni cory at pagpunta sa kabilang-buhay, sabay na nagbukas ang langit at lupa; sa lupa, masaya nating ipinagdiwang ang kanyang buhay- at ang langit, kung mayroon man at kung tama ang simbahang may langit nga-ay tiyak akong masaya, buong lugod, bukas ang bisig na tinanggap nila si cory, at buong pagmamalaking niyakap at pinatuloy ng Diyos ang isang tunay na anak ng Diyos sa kanyang tahanan. At si Cory, masayang umuwi sa kanyang tunay at permanenteng tahanan. Sa totoo lang, sa aking paniniwala na may kabilang buhay dahil tayong tao ay immortal , at ang buhay natin ay di natatapos sa daigdig na ito lamang, ngayon lang ako nakaramdam ng katiyakang, ang taong ito ay sa langit pupunta, at nakakatiyak din ako nang walang pag-aalinlangan, na nagbubunyi ang langit sa pagdating niya. Ako, baka 50-50 ang tsansa.
II Ang hamon ni Cory sa ating kilusan:
Mga malilit na binhi ni Cory na kailangan pa nating itanim, alagaaan, diligin at payabungin sa bawat isa sa atin, sa ating mga samahan at sa atin mga alyansa.
Siya na mayaman. Ngunit napakatipid at masinop na ginastos ang pera ng bayan. Gaano tayo masinop na gumastos sa mga pondong natatanggap natin mula sa loob at labas ng bansa? Gaano natin nagagamit sa personal na silbi ang mga gamit o bagay na dapat a pang-opisina lamang?
Siya na mayaman. Ngunit pinasimple ang buhay sa kung ano ang kailangan lamang. Gaano tayo namumuhay sa kapayakan sa kabila ng ating maliit na sahod, o sa medyo umaangat na lifestyle?
Siya na naging pangulo; ngunit nanatiling mahinahon at hindi tinuring na katulong at tagasilbi lamang ang mga malilit na taong itinalagang magbantay, magmaneho, magluto at maglinis ng kanyang bahay;
Tayo, paano tayo maki-ugnay sa ating mga kasambahay? Paano rin tayo nakikiugnay sa mga malilit na tao sa kilusan at sa ating mga maliliit na opisina? Ang mga drayber, ang mga utility, ang mga taga-zerox sa ating mga ngo’s- lalo ba natin silang pinapahanga habang nalalapit sila sa ating mga buhay at nakikita tayo kahit wala ang kamera, at wala tayo sa mga rally at presscon? At lalo bang lumalalim ang kanilang komitment at pagyakap sa ating mga isinusulong habang nalalapit sila sa ating buhay at nakikita nila ang ating tunay na pamumuhay at pag-uugali?
Siya, na itinuring na walang muwang sa pulitika ay umasa, nagtiwala at naniwala sa kapangyarihan ng mamamayan, sa kabutihan ng karamihan, at nanindigang tayong mga pilipino ay “worth living and dying for?”
Tayo, hanggang saan talaga tayo naniniwala sa lakas, talino, kapangyarihan at muwang ng nakararami? At nakikita ba sa atin ng mga kasapi at inorganisa natin ang tunay at malalim na sampalatayang ito sa kanila? Siya, na isinilang sa kapangyarihan ngunit hindi narahuyo dito, at tinanganan ito nang may malinaw na hangganan, hindi ginamit para sa sariling interes, at laging ginamit na instrumento upang isulong ang kabutihan ng bansa.
Tayo, paano talaga natin tinitignan ang kapanyarihan? At sa kasalukuyan, paano tayo nanghahawakan nito sa ating mga opisina, samahan, at alyansa? Ang mga party-list na kadiwa natin sa kongreso, may ipinapakitang bang kaibahan sa pagtangan sa kapangyarihan kumpara sa regular na pulitiko doon?
ang mga “kasalanan ni Cory sa sambayanan”
Siyempre, sa salamin ng pananampalataya, ang aking malaking tanong ay: bakit sa kabila ng kanyang pagiging madasalin at malapit sa Diyos ay hindi niya narinig ang bulong ng Diyos, na ang lupa ay hindi sa sinuman kundi para sa lahat; at ang hacienda luisita ay dapat nang ipamahagi sa mga tunay na nagbubungkal nito?
Bakit hindi niya narinig ang bulong ng Diyos ng katarungan na ang walang habas na pangungutang ni Marcos na hindi nagsilbi sa kagalingan ng bayan ay hindi dapat bayaran upang may sapat na pondo para sa mga pangangailangan ng bayan, na nung panahong yaon, ay kulang na kulang? O, hindi muna bayaran upang unahin ang kapakanan ng bayan, at hindi ng mga bangkong nagpakasangkapan kay Marcos upang tumubo kahit pa lalong mabaon sa utang ang sambayanan?
Bakit hindi niya narinig ang bulong ng Diyos ng Katwiran at kalayaan, na ang mga base militar ng E.U. ay dapat nang isara sa ating bansa.
Ang sagot ko mula sa isang malungkot at masakit na paglilimi na may pagbubunyi:
“Walang himala!”.
Walang taong may diretsong linya ng komunikasyon sa Diyos. Ang Diyos ay nakakausap natin mula sa ating pagkatao; mula sa ating konsiyensiya. Kailangang gamitin ng Diyos ang mga mayroon tayong tao-upang maipahatid niya ang kanyang kalooban-ang ating budhi, ang ating loob, ang ating mga kaibigan, ang mga tao at institusyong ating pinakakatiwalaan, kasama ng lahat ng mga kakulangan at kasalanan nito: sa maikling salita- mula sa ating karanasan, bilang isang indibidwal at komunidad.
Tulad nang lahat ng taong nais makipag-usap sa Diyos, ang budhi ni Cory, bukod sa mga turo at aral ng mga paaaralan (St. Scho at Assumption dito at sa ibang bansa) at simbahang humubog sa kanya, ay isang budhing hinubog ng kanyang pamilya, ng kanyang angkan, at ng kanyang kapaligiran- mayaman, elitista, naliligiran ng kayamanan at luho--marahil, mula sa kanyang karanasan ng kaunting pagdarahop at halos pagka-inutil (helplessness) nang ikulong si Ninoy ni Marcos-natutunan niyang iwaksi ang personal na luho--ngunit hindi niya maalpasan ang paniniwala ng kanyang elitistang pinanggalingan na kanila ang hacienda luisita at karapatan nilang ankinin ito habang buhay. Kung may pagkukulang man, mas hihingin ko sa mga taong relihiyoso na malapit sa kanya-sa kanilang kakulangang ulit-ulitin na sa turo ng simbahan ang lupa ay pag-aari ng Diyos para sa lahat at hindi lamang para sa kanilang pamilya.
Oo, dapat nating ipagpatuloy na hingin ito lalo na kay Noynoy-na kahit huli man, ang hacienda luisita ay dapat ipamahagi sa mga magsasaka, at baklasin ang korporasyong nagpapatakbo dito ngayon na siyang kasangkapan upang takasan ang tunay na diwa ng batas sa repormang agraryo. Kailangang ipagpatuloy ang pakikibaka para sa katarungan ng mga magsasakanag napaslang sa hacienda, at tuluyan itong ariin at pagsaluhan ng mga taong tunay na hmahawak at nabubunkal ng lpa. Totoo, ang hacienda luisita ay sagisag ng isang kabalintunaan: na sa kabila ng katotohanang sa panahon ng pamamahala ni Cory naipasa ang batas, ang kanilang hacienda ay hindi naipailalim dito.
Kayat patuloy tayong manawagan sa pamamahagi nito sa mga magsasaka, upang ang mga dugong dumanak sa pakikibaka rito ay umagos sa katarungang panlipunan. At mas malaking responsibilidad dito ay ang mga relihoyoso, pari man o madre na pinakikingan ng pamilya sa usapin ng spiritwalidad.
Ikalawa, ang pinakamasasayang taon ng buhay-pamilya niya ay nangyari sa amerika. Paano sasagi sa kanyang isip na dapat baklasin ang mga base-militar ng amerika sa ating bansa gayung ito ay nagsilbing kanlungan ng kanilang pamilya sa panahon ng paninil ng diktador?
Pangatlo, marahil, masyado tayong humingi (na hindi naman dapat) o umasa (na hindi naman dapat asahan) sa isang taong, ni kailanman ay hindi nagsabing kanyang gagawin. Kahit na kailan, hindi siya nangakong isusulong ang repormang agraryo. Kahit na kailan, hindi niya sinabing laban siya sa utang panlabas na dapat bayaran. Kahit na kailan hindi niya sinabing laban siya sa mga base militar ng amerika sa ating bansa. Marahil, mas tamang sisihin, o singilin ang ilang mga taong naging bahagi ng kanyang gabinete at opisyal sa gobyerno na noong panahon ng pakikibaka kay Marcos ay inihihiyaw ang mga programang ito, gunit nang mapuwesto ay nabawasan ang paninindigan na ipaglaban ito sa mga pulong ng gabinete at sa ibang mga paraan.
Marami siyang kakulangan. Sana, bagaman mga sariling kilos ng mga elemento ng military ang pagpaslang kay Lean Alejandro at Lando Olalia, at ang mismong mendiola massacre, bilang pinuno, may mga dapat kinulong, pinanagot sa batas, at pinarusahan. Dapat, sa kanyang pamumuno, nailipat sa magsasaka ang hacienda nila-magsimula sa sariling bakuran!
Dapat, hiningi niya, kahit man lang, hindi muna magbayad ng utang, nong 1986 upang may dagdag na pondo sa pangangailangan ng bayan, kaysa hindi matawag na walang palabra de honor.
Ngunit sa dulo, hindi ito kasama sa kanyang tinangap na misyon. Mga programa ito ng mga progresibo at kaliwang puwersa. Hindi progresibo at kaliwa si Cory. Ang kanyang tinanggap na responsibilidad ay ang pagbuhay ng mga institusyon upang panumbalikin ang demokrasya sa bansa mula sa diktadura. Isang anyo ng demokrasya na kasya ang hacienda luisita at base militar ng Estados Unidos (gary granada). Isang anyo ng demokrasya na mayaman sa mga porma nito (eleksyon, check and balance sa gobyerno), rule of law, due process, etc. Isang anyo ng demokrasya na nakasandig sa malayang pamamahayag, malayang pagtitipon at pag-oorganisa, na sumampalataya o hindi, at iba pa. Isang uri ng demokrasya na malinaw na mas maalwan sa diktadurya ni Marcos, saang angulo (mo) man tignan. Isang (pulitikang) kaayusang malinaw na isang hakbang pag-unlad mula sa kalunus-lunos na lipunang pinamahalaan ni Marcos. Kaya sa kabila ng kakulangan ng demokrasyang ito- sinumang pilipino nang panahong yaon ay magbubunyi at sasamang ipundar. Hindi sapat para sa atin-ngunit mahalaga at hakbang pag-unlad, kaysa naman sa diktadurang walang kalayaan sa pamamahayag, sa pagkilos at pagtutol, walang tsek and balance sa gobyerno, etc. At tinupad niya ito, kahit mabingit sya sa kamatayan. At sa kabila ng napaka-nakakaliyong temtasyon ng kapangyarihan, hindi siya nag-alinlangan, o nag-ibang landas o narahuyo sa sarap ng kapangyarihan. Buong puso, buong buhay niyang sinikap na gampanan ang kanyang tinanggap na responsibilidad, na inari niyang bokasyon. At nang matupad niya, walang lingon-likod na bumitaw sa kapangyarihan-sapagkat ang pagpapalit sa trono ng kapanyarihan ay isa sa mga batayang salalayan ng demokrasyang kanyang niloloob. Ang bokasyon pa lang na ito ay hiningan na siya ng di matatawarang sakripisyo. At malinaw na hindi siya kukulangin kung titimbangin.
Ngunit ang buong panahong ito ng paglalamay sa kamatayan ni cory ay hindi lamang panahon ng pagluluksa o taus-pusong pasasalamat, tulad ng nangyari nitong nagdaang linggo. Ito ay panahon ng pagpupunla ng mga sibol na iniwan ni Cory na pati tayo sa kaliwa ay nararapat lamang payabungin; mga punlang kailangang-kailangan ng kilusang kaliwa, upang sa kalaunan ay maibigay sa atin ng sambayanan ang pagtitiwala at pag-asa (na kanilang iginawad sa babaeng nakadilaw) na kaya rin nating painugin at pamunuan ang bayan hindi lamang upang ipagtangol ang demokrasya, kundi gawing katotohanan ito sa mas maraming mahihirap at mamamayan tungo sa tunay na kasarinlan, kaunlaran, katarungan at kapayapaan.
Ayon sa umuusbong na pagtanaw sa daigdig mula sa salamin ng quantum science, ang black holes ay hindi maliliit na butas na walang laman sa isang malawak na uniberso ng materyal na daigdig-kundi, sa kabaligtaran, ay ang siyang malawak na kinalalagyan ng mga maliliit na solidong bagay tulad ng mga planeta, buwan at mga bituin.
Tayo, sa kilusang kaliwa ay may maliliit na solidong bagay- ang buwan ng mga programa ng repormang sakahan, ang planeta ng demokratikong pamamahala, ang mga bituin ng kasarinlan at kaunlarang pambayan, sosyalistang kabuhayan, at iba pa;
sa totoo lang, mas daig natin si cory- nagsisimula tayo sa mga programa at adhikaing malapit sa adhikain at inaasam ng sambayanan. Subalit bakit wala tayong kapasidad na manawagan at magbigay-inspirasyon, katulad ng nagawa ni Cory?;
Tulad ng nagdaang agham, akala nila, ito na ang katotohanan-ang mga solidong bagay na nakikita at nasusukat; ngunit tinuturo ng quantum science na ang mga iyon ay napakaliit lamang na bahagi ng buong katotohanan. At lulutang lamang ito at makikita dahil may di nasusukat na black hole. Ganundin sa ating buhay-pulitika at pagkamamamayan. Ang mga programang ito na nakaugat sa adhikain at saloobin ng mga mamamayan ay lulutang lamang at magsisilbing inspirasyon kung isinusulong ito at pinakakaisahan ng mga mabubuting tao at mga namumunong nangunguna sa paghahandog, sa pagsasakripisyo at sa pag-aalay ng buhay, nang walang hinihinging kapalit (hindi pasalamat, hindi pagtanaw ng utang na loob, lalong hindi yaman o salapi, hindi kaginhawahan, at lalong hindi kapangyarihan), kundi ang paniniwalang kailangan itong gawin dahil ito ang tama at matuwid, araw-araw. Ipinakita ni Cory Aquino ito sa kanyang buhay, bilang pangulo at bilang ordinaryong mamamayan. Hindi minsan, at sa ilaw ng kamera lamang. Ngunit araw-araw. Dahil dito, kaya niyang manawagan sa laksa-laksang Pilipino-at kaya ganun na lamang ang pagmamahal ng bayan sa kanya.
Ito ang hamon sa atin, lalo na sa mga lider ng kilusang kaliwa.
Mabuhay si Cory!
Mabuhay ang Kilusan!
Mabuhay ang sambayanan!
Mabuhay si Hesus na pinatay, ipinako sa Krus, at Muling Nabuhay!
Siya nawa. Siya nawa. Siya nawa. At Siya nawa!
Arcy Garcia, Kasapi, OIKOS
(Ako ay hindi tumuntong sa kahabaan ng EDSA mula Aurora hanggang Ortigas nong Pebrero 22-26 sa paniniwalang hindi dapat ipagtangol ang mga born again democrats na nandun, at sa pangambang ang mga naunang nagpagod laban sa diktadura ay tatabunan ng mga aakyat sa kapangyarihang hindi interes ng mamamayang naghihirap an isusulong. Hindi rin ako tumapak sa kahabaan ng EDSA noong EDSA 2 sa paniniwalang magnanakaw at mandarambong din ang nakaumang na papalit. Sa ngayon, ako rin ay kasapi ng Kayang-kaya movement na naniniwalang sa kabila ng sandamukal na kakulangan at limitasyon, si Gov. Grace Padaca ay siyang tamang taong dapat mamuno sa ating bansa. Nawa, pagkatapos ng gloria, susunod na talaga ang grasya.)
Friday, July 17, 2009
Sunday, May 24, 2009
Friday, September 26, 2008
OFW karanasan: isang salita (written by Leony Acuna-Martinez)
Dear friends,
Here’s a story that we would like to share with you. This is a very usual kind of story which we, Filipinos should ponder and learn our lesson from.
We hope to disseminate this story to solicit some reflections, advices and reactions from you.
We also hope that this may serve as an eye opener to those planning to work away from home.
We hope that you would find time to read it.
Yours truly,
Leony V. Acuna-Martinez
September 25, 2008 – Limampung (50) araw na ngayon ang lumipas magmula ng makabalik ng bansa ang Tiyahin naming si Odet Villamor (42 years old, high school graduate at dalaga) na halos dalawang taong namasukan bilang katulong sa bansang Malaysia. Dalawang taon na hindi naging madali para sa aming pamilya ni Odet, sa pamilya ng kanyang employer na si Liza Nadia Tan Thuan Li at higit sa lahat para kay Odet.
Dahil dito, magandang maibahagi sa iba ang karanasan ni Odet at ang karanasan naming mga nagmamahal sa kanya upang mapaghalawan ng aral at maging gabay sa aming lahat at gayon din sa inyo.
Buwan ng Abril 2006 ng kausapin kami ni Excel (asawa ni Nadia), nais daw nilang mag-asawa na kunin si Odet bilang tagapag-alaga o yaya ng kanilang mga anak. Si Excel ay matagal na rin naming kaibigan at nang kanyang mapangasawa si Nadia at sila’y manirahan din dito sa Pilipinas, naging kaibigan na rin siya ng aming pamilya. Sa pag-uusap na iyon, sinabi niya na Tourist Visa muna ang gagamitin ni Odet ngunit nangakong aayusin nilang mag-asawa ang kanyang working visa pagdating ni Odet sa Malaysia. Kasama din sa pangakong ito ang paggawa nila ng kasunduan o kontrata, na 8,000-9,000 ang kanyang sahod, at may 1 araw na day-. off kada linggo.
Agosto ng taon ding iyon ng makaalis ng bansa si Odet. Malungkot kaming lahat ng umalis si Odet. Nasanay kami na sa 40 taon niya ay kasama namin siya. Ngunit kahit papaano, naibsan ang alalahaning ito na hindi naman ibang tao ang tutuluyan niya sa Malaysia, na makakapamasyal din siya habang kumikita.
Madalas din namang tumatawag si Odet. Sa mga pagkakataong iyon, kinukumusta din namin ang kanyang kalagayan sa trabaho at naaalala ko kapag nakakausap namin ang kanyang employer, sinasabi nito na inaasikaso na nila ang kanyang working visa. Hanggang sa dumating ang panahon na nagpadala na rin ng sahod nya si Odet (November 2006). Dito lang namin nalaman na ang kanyang sahod ay 550 ringgit o 7,000.00 pesos na lang. Ayon kay Nadia, marami daw kasing gastusin sa paglagi ni Odets a Malaysia, kasama na raw dito ang 100 ringgit na bayarin sa Immigration bawat buwan at o tax.
Sa paglipas ng panahon, nariringgan namin ng hinaing si Odet. Pagkapagod sa pag-aalaga at pag-aasikaso sa bahay. Sa aking palagay, kayang-kaya ni Odet ang trabaho dahil ika nga nilang mag-asawa, halos lahat ng gamit nila sa bahay ay de-pindot o de kuryente. Ngunit kahit sinong katulong ay aangal at magiging iritable kung hindi ka makakapg pahinga ng isang beses isang linggo. Kung ang mga manggagawa nga sa pabrika ay nagpapahinga tuwing linggo, marapat lamang na ang mga manggagawa sa bahay ay magpahinga. Kung tutuusin, mabuti pa ang mga nasa pabrika, 8 oras ang trabaho, kapag lumagpas, may overtime pay. Ang mga kasama natin sa bahay, nagtatrabaho ng sobra sa 8 oras, pagpapadede sa baby kahit dis oras ng gabi at pagkalinga sa mga ito lalo na sa maraming panahon na ginagabi ng pag-uwi galing sa trabaho ang mga magulang nito.
Lumipas pa ang mga ilang buwan, wala pa rin kaming nakitang kontrata hinggil sa pagtatrabaho ni Odet. Nang mga panahong ito, napagtanto na namin na isa man sa kanilang pangako ay walang natupad. Ngunit di na rin namin ito iginiit. Marahil ay iniisip namin na ang pangngibang bansa niya ay lakwatsa na rin para kay Odet, tutal ay malapit na rin naman ang dalawang taon na kasunduan, tutal kahit papaano ay nakakabayad siya sa kanyang naiwang utang sa NOVADECI at higit sa lahat, tutal kahit papaano ay di naman iba sa aming pamilya ang kanyang pinagsisilbihan. Buwan ng Pebrero ng taong kasalukuyan ng makausap namin si Nadia.
Katulad ng inaasahan sa mga ugnayan na di inaayos, naglabas si Nadia ng kanyang mga hinaing hinggil sa kung papaano ginagawa ni Odet ang kanyang trabaho. Ang paminsan minsang pag-alis ng di nag-papaalam, ayaw magsalita ng English at pagdadabog. Sa gitna ng ganitong kalagayan, minabuti naming tawagan si Odet upang ayan, mahalaga na sabihin at malaman na ilang buwan na rin na hindi pinapasahod ni Nadia si Odet. Katwiran nito, gusto nya na mag-ipon at makapag-negosyo si Odet pag-uwi nito sa Pilipinas. Ayon pa dito, may karapatan siyang gawin ito bilang employer ni Odet. Kaya’t minabuti namin na kausapin si Odet upang maitama ang kanyang mga gawi. Nakakatuwa ang sagot ni Odet nang sabihin namin sa kanya ang mga hinaing ni Nadia, sabi nito, “ikaw ba naman ang magtrabaho ng di sumusuweldo, pag hindi ka tamarin at maging iritable”.
Dahil tingin namin ay lakwatsa rin ang kanyang pangingibang-bansa,iniisip namin na maganda kung may pocket money siya sa tuwing mamamasyal siya kasama ang buong pamilya. Baka may mga gusto siyang bilhin o di kaya’y gawin sa kanyang pera. Kaya’t sa aking palagay, walang sinuman ang may karapatan sa sahod ng isang tao kundi ang taong nagpagod para sa sahod na iyon.
Dahil nais din ni Odet na maayos ang kanyang pagkakautang sa NOVADECI (siya ay naging kasapi nito mula pa noong 1980) nagpilit ito na makuha ang kanyang sahod kayat noong March 27, 2008 ay pinadala ni Nadia ang kanyang 3 buwan na sahod. Ito na rin ang huli.
July 7, alas 11:00 ng gabi ng makatanggap ako ng tawag mula kay Nadia. Narinig ko ang nakapanlulumong balita. Hinuli ng mga Immigration Officers si Odet ng 1:00 ng hapon ng araw ding yon. Dugtong pa nito, huwag kaming mag-alala at di nila pababayaan si Odet. “ Mistaken Identity” lang at maaari na itong makalabas ng Deportation Camp pagkalipas ng mga 2-3 araw.
Sa tulong na rin ng tanggapang pangkapayapaan na pinapasukan ng aking kapatid, nakipag-ugnayan kami sa Philippine Embassy at ayon sa kanilang pagkaka-alam, tumatagal ng 14 na araw ang imbestigasyon at kinakailangan pang magbayad ng 7,000 ringgit bilang fine. Ibig sabihin, hindi totoong mistaken identity ang kaso kundi Illegal Stay!! Ibig sabihin, hindi 2 araw kundi pinaka mababa sa 2 linggong pagkaka-kulong. Hindi nagsabi ng totoo si Nadia.
Sobrang pag-alala at takot ang nararamdaman ng buong pamilya lalo na ang kanyang mga kapatid. Di namin siya nakakausap kung ano na ang kalagayan niya. Ganito pala ang pakiramdam ng mga pamilyang humihingi ng tulong para sa pamilya nila na nakulong o nawawala sa ibang bansa. Tawag dito, tawag doon. Usap dito, usap doon. Nakakapanlumo at nakakapagod. Kumita rin ng husto sa amin ang GLOBE sa laki ng gastos namin sa pagtawag.
Salamat sa Diyos, maraming taong naging instrumento para matulungan kami. Makalipas ang sampung araw na pagkakakulong, muling tumawag si Nadia at ibinabalita na nakapagbayad na sila ng fine at ginagawan nila ng paraan ang pambili ng tiket (air fare) ni Odet. Regular na pagka-usap sa mga kinatawan ng Embahada ng Pilipinas sa Malaysia at nagsisikap na madalaw at makumusta si Odet. Ang arresting officer na si Mr. Hatashim na nagbibigay ng impormasyon sa totoong mga nangyari kay Odet, at higit sa lahat, sa tanggapan ng aking kapatid na si Paula.
Sa huling pag-uusap namin ni Nadia, nagkaroon kami ng kaunting pagtatalo na nauwi sa paghamon sa kapasidad ng aming pamilya. Noong oras ding iyon ay kinausap ko si Excel at ipinaliwanag na maaaring nagkaroon ng miskomunikasyon sa aming pag-uusap at aking tiniyak na walang balak ang aming pamilya na dalhin ang usapin sa legal na pamamaraan. Ang tanging nais lang namin ay ang makauwi ng bansa si Odet, nang buhay at nasa tamang pag-iisip.
Makalipas nga ang ilang araw,muling tumawag si Excel at sinabi na na-empake na nila ang mga gamit ni Odet at nakagawa na sila ng paraan para sa perang pambili ng tiket ni Odet. Ngunit laking gulat ko ng sinabi ni Excel na kailangan ko daw mag-email kay Nadia para patunayan na hindi daw kami magpa file ng anumang legal action laban sa kanila. Diyos ko, pagkatapos nag lahat ng mga nangyari lalo na kay Odet, hindi ba at maliwanag na ito ay isang pangba black-mail???
Sayang na pagkakaibigan, sinubok ng pagkakataon, nauwi sa wala. Paulit ulit ko mang sabihin na hindi namin balak na magsampa ng kaso. Ang aming dahilan, pagkakaibigan.
Bagaman hirap, nagtulung-tulong ang aming pamilya upang mabilhan si Odet ng tiket pauwi, kahit pa ang ilan ay inutang lang. Hindi biro ang humigit-kumulang na 40,000.00 pambili ng tiket (Pinang-Singapore-Philippines) Sa tulong na rin ng Panginoon, nakauwi si Odet ng July 25, pagkatapos ng labing walong araw na pagkakakulong sa Deportation Camp.
At katulad nga ng marami nating mga kababayan na nakukulong sa ibang bansa, umuwi ang Tiyahin ko na isang maletang luma ang dala-dala, na may lamang mga lumang damit, lumang paper bag at iba pang mga ukay-ukay (2 daw yun dapat, pero ang isa ay sobra na sa timbang at kailangan nang bayaran. Sabi ni Nadia, ipapadala na lang daw niya sa asawa niya pag-uwi ng Pilipinas.). Ang ilang buwan niyang sahod ay hindi rin naibigay, dahil siguro sa mga bayarin sa kanyang pagkakakulong, kinapos sila. Nangako naman si Nadia na kanyang kukwentahin ang natitirang sahod nito at agad niyang ipadadala dito sa Pilipinas.
Subalit limamnpung araw na ngayon ang lumipas, abala daw silang mag-asawa at may krisis-pampinansyal (tinawagan at nag tex si Odet) kaya hindi pa nahaharap ang pagpapadala sa humigit-kumulang sa 4 na buwan pa na sahod ni Odet. Sabi nga ng ilan, huwag na ring kunin, donasyon na lang o di kaya’y hindi naman nila ito ika-yayaman.
Ngunit sa aking pakiramdam,marapat lang na makuha ito at igiit. Karapatan ito ng isang tao, isang babaeng manggagawa sa bahay na nagtiis na mahiwalay sa kanyang pamilya, nagpakapagod at nasadlak sa sitwasyong hindi naman niya ginusto, na ni sa guni guni ay di inakala, ang makulong sa ibang bansa.
Sa kasalukuyan si Odet ay patuloy na namumuhay ng simple, masaya, at may maliit na negosyo. Ngunit kaiba sa sinasabi noon ni Nadia, na gusto nya maipon ang sahod ni Odet para makapag negosyo, kung kaya’t di nya ito pinasasahod, sa isang usurero o sa 5/6 galing ang puhunan ni Odet.
Kapag tinatanong namin ngayon si Odet tungkol sa naging karanasan nya sa bansang Malaysia, kasama ng kanyang mga amo, mangiyak ngiyak na sinasabi nyang pakiramdam nya ay naagrabyado sya at gusto nya raw makapagtamo ng katarungan, unang una ay hindi daw sya dapat nakaranas ng pagkakulong sa Malaysian Deportaion Camp kung naging maagap at masigasig sa pag aayos ng papeles nya sina Nadia. Kung napagtanto nila na hindi na sya mabibigyan ng karampatang papeles, sana ay pinauwi na lang siya sa Pilipinas sapagkat hindi nya naman kahit kalian pinagarap na maging isang illegal alien sa bansang iyon at di lamang iilang ulit nyang nabanggit sa kanila ang kagustuhan nya nang makauwi ditto sa Pilipinas. Pangalawa, bakit kaya hinold ang kanyang sahod? Wala kayang malisyosong intensyon sila Nadia sa pag gawa nito? Kung sinsero sila sa kanilang dahilan na para makaipon ng puhunanan si Odet, bakit hanggang ngayon ay hindi nila ito ibibibigay? Pero kapag naiisip na nya ang salimuot na kanyang haharapin upang matamo ang inaasam nyang katarungan, ay agad nyang naiisip na ipagpasa Dyos nalang ang lahat ng ito. Bahala na daw ang Dyos na gumawa ng paraan upang maglinaw ang isipan nila Nadia at tupdin nila ang kanilang pangako na ipapadala sa kanya ang kanyang nalalabing sweldo sa lalong madaling panahon. Sana daw ay magkaroon sila na tinatawag na “ISANG SALITA”
Here’s a story that we would like to share with you. This is a very usual kind of story which we, Filipinos should ponder and learn our lesson from.
We hope to disseminate this story to solicit some reflections, advices and reactions from you.
We also hope that this may serve as an eye opener to those planning to work away from home.
We hope that you would find time to read it.
Yours truly,
Leony V. Acuna-Martinez
September 25, 2008 – Limampung (50) araw na ngayon ang lumipas magmula ng makabalik ng bansa ang Tiyahin naming si Odet Villamor (42 years old, high school graduate at dalaga) na halos dalawang taong namasukan bilang katulong sa bansang Malaysia. Dalawang taon na hindi naging madali para sa aming pamilya ni Odet, sa pamilya ng kanyang employer na si Liza Nadia Tan Thuan Li at higit sa lahat para kay Odet.
Dahil dito, magandang maibahagi sa iba ang karanasan ni Odet at ang karanasan naming mga nagmamahal sa kanya upang mapaghalawan ng aral at maging gabay sa aming lahat at gayon din sa inyo.
Buwan ng Abril 2006 ng kausapin kami ni Excel (asawa ni Nadia), nais daw nilang mag-asawa na kunin si Odet bilang tagapag-alaga o yaya ng kanilang mga anak. Si Excel ay matagal na rin naming kaibigan at nang kanyang mapangasawa si Nadia at sila’y manirahan din dito sa Pilipinas, naging kaibigan na rin siya ng aming pamilya. Sa pag-uusap na iyon, sinabi niya na Tourist Visa muna ang gagamitin ni Odet ngunit nangakong aayusin nilang mag-asawa ang kanyang working visa pagdating ni Odet sa Malaysia. Kasama din sa pangakong ito ang paggawa nila ng kasunduan o kontrata, na 8,000-9,000 ang kanyang sahod, at may 1 araw na day-. off kada linggo.
Agosto ng taon ding iyon ng makaalis ng bansa si Odet. Malungkot kaming lahat ng umalis si Odet. Nasanay kami na sa 40 taon niya ay kasama namin siya. Ngunit kahit papaano, naibsan ang alalahaning ito na hindi naman ibang tao ang tutuluyan niya sa Malaysia, na makakapamasyal din siya habang kumikita.
Madalas din namang tumatawag si Odet. Sa mga pagkakataong iyon, kinukumusta din namin ang kanyang kalagayan sa trabaho at naaalala ko kapag nakakausap namin ang kanyang employer, sinasabi nito na inaasikaso na nila ang kanyang working visa. Hanggang sa dumating ang panahon na nagpadala na rin ng sahod nya si Odet (November 2006). Dito lang namin nalaman na ang kanyang sahod ay 550 ringgit o 7,000.00 pesos na lang. Ayon kay Nadia, marami daw kasing gastusin sa paglagi ni Odets a Malaysia, kasama na raw dito ang 100 ringgit na bayarin sa Immigration bawat buwan at o tax.
Sa paglipas ng panahon, nariringgan namin ng hinaing si Odet. Pagkapagod sa pag-aalaga at pag-aasikaso sa bahay. Sa aking palagay, kayang-kaya ni Odet ang trabaho dahil ika nga nilang mag-asawa, halos lahat ng gamit nila sa bahay ay de-pindot o de kuryente. Ngunit kahit sinong katulong ay aangal at magiging iritable kung hindi ka makakapg pahinga ng isang beses isang linggo. Kung ang mga manggagawa nga sa pabrika ay nagpapahinga tuwing linggo, marapat lamang na ang mga manggagawa sa bahay ay magpahinga. Kung tutuusin, mabuti pa ang mga nasa pabrika, 8 oras ang trabaho, kapag lumagpas, may overtime pay. Ang mga kasama natin sa bahay, nagtatrabaho ng sobra sa 8 oras, pagpapadede sa baby kahit dis oras ng gabi at pagkalinga sa mga ito lalo na sa maraming panahon na ginagabi ng pag-uwi galing sa trabaho ang mga magulang nito.
Lumipas pa ang mga ilang buwan, wala pa rin kaming nakitang kontrata hinggil sa pagtatrabaho ni Odet. Nang mga panahong ito, napagtanto na namin na isa man sa kanilang pangako ay walang natupad. Ngunit di na rin namin ito iginiit. Marahil ay iniisip namin na ang pangngibang bansa niya ay lakwatsa na rin para kay Odet, tutal ay malapit na rin naman ang dalawang taon na kasunduan, tutal kahit papaano ay nakakabayad siya sa kanyang naiwang utang sa NOVADECI at higit sa lahat, tutal kahit papaano ay di naman iba sa aming pamilya ang kanyang pinagsisilbihan. Buwan ng Pebrero ng taong kasalukuyan ng makausap namin si Nadia.
Katulad ng inaasahan sa mga ugnayan na di inaayos, naglabas si Nadia ng kanyang mga hinaing hinggil sa kung papaano ginagawa ni Odet ang kanyang trabaho. Ang paminsan minsang pag-alis ng di nag-papaalam, ayaw magsalita ng English at pagdadabog. Sa gitna ng ganitong kalagayan, minabuti naming tawagan si Odet upang ayan, mahalaga na sabihin at malaman na ilang buwan na rin na hindi pinapasahod ni Nadia si Odet. Katwiran nito, gusto nya na mag-ipon at makapag-negosyo si Odet pag-uwi nito sa Pilipinas. Ayon pa dito, may karapatan siyang gawin ito bilang employer ni Odet. Kaya’t minabuti namin na kausapin si Odet upang maitama ang kanyang mga gawi. Nakakatuwa ang sagot ni Odet nang sabihin namin sa kanya ang mga hinaing ni Nadia, sabi nito, “ikaw ba naman ang magtrabaho ng di sumusuweldo, pag hindi ka tamarin at maging iritable”.
Dahil tingin namin ay lakwatsa rin ang kanyang pangingibang-bansa,iniisip namin na maganda kung may pocket money siya sa tuwing mamamasyal siya kasama ang buong pamilya. Baka may mga gusto siyang bilhin o di kaya’y gawin sa kanyang pera. Kaya’t sa aking palagay, walang sinuman ang may karapatan sa sahod ng isang tao kundi ang taong nagpagod para sa sahod na iyon.
Dahil nais din ni Odet na maayos ang kanyang pagkakautang sa NOVADECI (siya ay naging kasapi nito mula pa noong 1980) nagpilit ito na makuha ang kanyang sahod kayat noong March 27, 2008 ay pinadala ni Nadia ang kanyang 3 buwan na sahod. Ito na rin ang huli.
July 7, alas 11:00 ng gabi ng makatanggap ako ng tawag mula kay Nadia. Narinig ko ang nakapanlulumong balita. Hinuli ng mga Immigration Officers si Odet ng 1:00 ng hapon ng araw ding yon. Dugtong pa nito, huwag kaming mag-alala at di nila pababayaan si Odet. “ Mistaken Identity” lang at maaari na itong makalabas ng Deportation Camp pagkalipas ng mga 2-3 araw.
Sa tulong na rin ng tanggapang pangkapayapaan na pinapasukan ng aking kapatid, nakipag-ugnayan kami sa Philippine Embassy at ayon sa kanilang pagkaka-alam, tumatagal ng 14 na araw ang imbestigasyon at kinakailangan pang magbayad ng 7,000 ringgit bilang fine. Ibig sabihin, hindi totoong mistaken identity ang kaso kundi Illegal Stay!! Ibig sabihin, hindi 2 araw kundi pinaka mababa sa 2 linggong pagkaka-kulong. Hindi nagsabi ng totoo si Nadia.
Sobrang pag-alala at takot ang nararamdaman ng buong pamilya lalo na ang kanyang mga kapatid. Di namin siya nakakausap kung ano na ang kalagayan niya. Ganito pala ang pakiramdam ng mga pamilyang humihingi ng tulong para sa pamilya nila na nakulong o nawawala sa ibang bansa. Tawag dito, tawag doon. Usap dito, usap doon. Nakakapanlumo at nakakapagod. Kumita rin ng husto sa amin ang GLOBE sa laki ng gastos namin sa pagtawag.
Salamat sa Diyos, maraming taong naging instrumento para matulungan kami. Makalipas ang sampung araw na pagkakakulong, muling tumawag si Nadia at ibinabalita na nakapagbayad na sila ng fine at ginagawan nila ng paraan ang pambili ng tiket (air fare) ni Odet. Regular na pagka-usap sa mga kinatawan ng Embahada ng Pilipinas sa Malaysia at nagsisikap na madalaw at makumusta si Odet. Ang arresting officer na si Mr. Hatashim na nagbibigay ng impormasyon sa totoong mga nangyari kay Odet, at higit sa lahat, sa tanggapan ng aking kapatid na si Paula.
Sa huling pag-uusap namin ni Nadia, nagkaroon kami ng kaunting pagtatalo na nauwi sa paghamon sa kapasidad ng aming pamilya. Noong oras ding iyon ay kinausap ko si Excel at ipinaliwanag na maaaring nagkaroon ng miskomunikasyon sa aming pag-uusap at aking tiniyak na walang balak ang aming pamilya na dalhin ang usapin sa legal na pamamaraan. Ang tanging nais lang namin ay ang makauwi ng bansa si Odet, nang buhay at nasa tamang pag-iisip.
Makalipas nga ang ilang araw,muling tumawag si Excel at sinabi na na-empake na nila ang mga gamit ni Odet at nakagawa na sila ng paraan para sa perang pambili ng tiket ni Odet. Ngunit laking gulat ko ng sinabi ni Excel na kailangan ko daw mag-email kay Nadia para patunayan na hindi daw kami magpa file ng anumang legal action laban sa kanila. Diyos ko, pagkatapos nag lahat ng mga nangyari lalo na kay Odet, hindi ba at maliwanag na ito ay isang pangba black-mail???
Sayang na pagkakaibigan, sinubok ng pagkakataon, nauwi sa wala. Paulit ulit ko mang sabihin na hindi namin balak na magsampa ng kaso. Ang aming dahilan, pagkakaibigan.
Bagaman hirap, nagtulung-tulong ang aming pamilya upang mabilhan si Odet ng tiket pauwi, kahit pa ang ilan ay inutang lang. Hindi biro ang humigit-kumulang na 40,000.00 pambili ng tiket (Pinang-Singapore-Philippines) Sa tulong na rin ng Panginoon, nakauwi si Odet ng July 25, pagkatapos ng labing walong araw na pagkakakulong sa Deportation Camp.
At katulad nga ng marami nating mga kababayan na nakukulong sa ibang bansa, umuwi ang Tiyahin ko na isang maletang luma ang dala-dala, na may lamang mga lumang damit, lumang paper bag at iba pang mga ukay-ukay (2 daw yun dapat, pero ang isa ay sobra na sa timbang at kailangan nang bayaran. Sabi ni Nadia, ipapadala na lang daw niya sa asawa niya pag-uwi ng Pilipinas.). Ang ilang buwan niyang sahod ay hindi rin naibigay, dahil siguro sa mga bayarin sa kanyang pagkakakulong, kinapos sila. Nangako naman si Nadia na kanyang kukwentahin ang natitirang sahod nito at agad niyang ipadadala dito sa Pilipinas.
Subalit limamnpung araw na ngayon ang lumipas, abala daw silang mag-asawa at may krisis-pampinansyal (tinawagan at nag tex si Odet) kaya hindi pa nahaharap ang pagpapadala sa humigit-kumulang sa 4 na buwan pa na sahod ni Odet. Sabi nga ng ilan, huwag na ring kunin, donasyon na lang o di kaya’y hindi naman nila ito ika-yayaman.
Ngunit sa aking pakiramdam,marapat lang na makuha ito at igiit. Karapatan ito ng isang tao, isang babaeng manggagawa sa bahay na nagtiis na mahiwalay sa kanyang pamilya, nagpakapagod at nasadlak sa sitwasyong hindi naman niya ginusto, na ni sa guni guni ay di inakala, ang makulong sa ibang bansa.
Sa kasalukuyan si Odet ay patuloy na namumuhay ng simple, masaya, at may maliit na negosyo. Ngunit kaiba sa sinasabi noon ni Nadia, na gusto nya maipon ang sahod ni Odet para makapag negosyo, kung kaya’t di nya ito pinasasahod, sa isang usurero o sa 5/6 galing ang puhunan ni Odet.
Kapag tinatanong namin ngayon si Odet tungkol sa naging karanasan nya sa bansang Malaysia, kasama ng kanyang mga amo, mangiyak ngiyak na sinasabi nyang pakiramdam nya ay naagrabyado sya at gusto nya raw makapagtamo ng katarungan, unang una ay hindi daw sya dapat nakaranas ng pagkakulong sa Malaysian Deportaion Camp kung naging maagap at masigasig sa pag aayos ng papeles nya sina Nadia. Kung napagtanto nila na hindi na sya mabibigyan ng karampatang papeles, sana ay pinauwi na lang siya sa Pilipinas sapagkat hindi nya naman kahit kalian pinagarap na maging isang illegal alien sa bansang iyon at di lamang iilang ulit nyang nabanggit sa kanila ang kagustuhan nya nang makauwi ditto sa Pilipinas. Pangalawa, bakit kaya hinold ang kanyang sahod? Wala kayang malisyosong intensyon sila Nadia sa pag gawa nito? Kung sinsero sila sa kanilang dahilan na para makaipon ng puhunanan si Odet, bakit hanggang ngayon ay hindi nila ito ibibibigay? Pero kapag naiisip na nya ang salimuot na kanyang haharapin upang matamo ang inaasam nyang katarungan, ay agad nyang naiisip na ipagpasa Dyos nalang ang lahat ng ito. Bahala na daw ang Dyos na gumawa ng paraan upang maglinaw ang isipan nila Nadia at tupdin nila ang kanilang pangako na ipapadala sa kanya ang kanyang nalalabing sweldo sa lalong madaling panahon. Sana daw ay magkaroon sila na tinatawag na “ISANG SALITA”
Subscribe to:
Posts (Atom)